İçeriğe geç
Doç. Dr. Deniz Can GüvenTıbbi Onkoloji Uzmanı

Uzmanlık Alanları09 / 10

Melanom

Erken Tanı ve İmmünoterapi ile Değişen Tedavi Başarısı

Bu sayfada geçen moleküler belirteçler

  • BRAF

Melanom, cilde rengini veren melanosit adı verilen hücrelerden gelişen bir cilt kanseri türüdür. Tüm cilt kanserlerinin yalnızca küçük bir kısmını oluşturmasına rağmen, yayılma potansiyeli en yüksek cilt kanseridir.

Son yıllarda melanom tedavisinde yaşanan gelişmeler, özellikle immünoterapi ve hedefe yönelik tedaviler sayesinde bu hastalığın seyrini tamamen değiştirmiştir. Geçmişte tedavi seçenekleri oldukça sınırlıyken, günümüzde ileri evre melanomlu birçok hastada uzun süreli hastalık kontrolü ve bazı hastalarda kalıcı yanıtlar elde edilebilmektedir.

01

Melanom Nedir?

Melanom, ciltteki melanositlerden gelişir.

En sık ciltte görülmekle birlikte;

  • Göz (üveal melanom)
  • Mukozalar (ağız, burun, genital bölge)
  • Sindirim sistemi

gibi bölgelerde de gelişebilir.

En sık görülen tipi kutanöz (deri) melanomdur.

02

Risk Faktörleri

Melanom gelişme riskini artıran faktörler şunlardır:

  • Açık ten rengi
  • Yoğun güneş maruziyeti
  • Çocukluk çağında güneş yanıkları
  • Solaryum kullanımı
  • Çok sayıda ben bulunması
  • Ailede melanom öyküsü
  • Kalıtsal genetik yatkınlık
  • Bağışıklık sisteminin baskılanmış olması
03

Melanom Belirtileri

En sık bulgu mevcut bir benin değişmesidir.

ABCDE kuralı önemlidir.

A – Asimetri

B – Düzensiz sınırlar (Border)

C – Renk değişikliği (Color)

D – Çapın büyümesi (Diameter)

E – Zaman içinde değişim (Evolution)

Ayrıca;

  • Kanama
  • Kabuklanma
  • Kaşıntı
  • Yeni gelişen koyu renkli lezyon

de değerlendirilmelidir.

04

Tanı

Kesin tanı cerrahi olarak çıkarılan lezyonun patolojik incelenmesi ile konur.

Patoloji raporunda;

  • Breslow kalınlığı
  • Ülserasyon
  • Mitotik aktivite
  • Cerrahi sınırlar

gibi bilgiler tedavi planını belirler.

Bazı hastalarda sentinel lenf nodu biyopsisi önerilebilir.

05

Evreleme

Hastalığın yaygınlığını değerlendirmek için gerektiğinde;

  • Bilgisayarlı tomografi
  • PET-BT
  • Beyin MR

kullanılır.

Tedavi seçenekleri

04 yöntem

Aşağıdaki yöntemler tek başına ya da birlikte kullanılabilir. Sıralama bir tedavi protokolü değil, seçeneklerin haritasıdır; hangisinin size uygun olduğu evre, patoloji ve moleküler test sonuçlarına göre belirlenir.

  1. 01

    Cerrahi

    Erken evrede temel tedavi yöntemidir.

    Uygun cerrahi sınırlarla yapılan ameliyat birçok hastada kalıcı tedavi sağlayabilir.

  2. 02

    Adjuvan Tedavi

    Yüksek nüks riski olan hastalarda ameliyat sonrasında;

    • İmmünoterapi
    • BRAF hedefli tedaviler

    uygulanabilir.

  3. 03

    İmmünoterapi

    Melanom tedavisindeki en büyük gelişmelerden biridir.

    Bağışıklık sisteminin kanser hücrelerini tanımasını sağlayarak etki gösterir.

    İleri evre hastalarda uzun süreli yanıt sağlayabilir.

    Bazı hastalarda tedavi tamamlandıktan sonra bile yanıt yıllarca devam edebilir.

  4. 04

    Hedefe Yönelik Tedaviler

    Yaklaşık hastaların yarısında BRAF mutasyonu bulunmaktadır.

    BRAF mutasyonu saptanan hastalarda;

    • BRAF inhibitörleri
    • MEK inhibitörleri

    kombine olarak kullanılabilir.

    Bu nedenle metastatik melanomda moleküler analiz büyük önem taşır.

06

Beyin Metastazı

Melanom beyne yayılabilen kanserlerden biridir.

Ancak günümüzde;

  • stereotaktik radyocerrahi
  • immünoterapi
  • hedefe yönelik tedaviler

sayesinde başarılı sonuçlar elde edilebilmektedir.

07

Güncel Gelişmeler

Son yıllarda;

  • Adjuvan immünoterapi
  • Neoadjuvan immünoterapi
  • Çift immünoterapi kombinasyonları
  • Tümör infiltre lenfosit (TIL) tedavileri
  • Yeni nesil immün tedaviler

melanom tedavisinde önemli gelişmeler sağlamıştır.

Benim yaklaşımım

Sayfanın geri kalanı literatür; bu bölüm hekimin kendi klinik duruşu.

Melanom tedavisinde en önemli noktanın doğru evreleme ve doğru tedavi sıralaması olduğuna inanıyorum. Cerrahi, medikal onkoloji, dermatoloji, patoloji, radyoloji ve radyasyon onkolojisi ekipleriyle multidisipliner çalışarak her hastam için en uygun tedavi planını oluşturmayı hedefliyorum.

İleri evre melanomda immünoterapi ve moleküler analiz sonuçlarına göre hedefe yönelik tedavilerin doğru zamanda kullanılmasının yaşam süresi üzerinde önemli etkileri olduğunu düşünüyorum.

Doç. Dr. Deniz Can Güven'in stüdyo portresi

Doç. Dr. Deniz Can Güven

Tıbbi Onkoloji Uzmanı · Hacettepe Üniversitesi Onkoloji Hastanesi

Sık sorulan sorular

Melanom hakkında en çok sorulan 4 soru. Genel sorular için SSS sayfasına bakabilirsiniz.

İkinci görüş

Elinizdeki raporlarla ne yapacağınıza birlikte karar verelim

Melanom tanısı alan veya tedavi planı hakkında ikinci görüş almak isteyen hastalar; patoloji raporları, görüntülemeleri ve varsa moleküler analiz sonuçlarıyla birlikte değerlendirme için başvurabilir. Tedavi planı güncel uluslararası kılavuzlar doğrultusunda kişiye özel olarak oluşturulmaktadır.

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; hekim muayenesi, tanı ve tedavinin yerine geçmez. Kendi durumunuza özel kararlar için tedavinizi yürüten hekiminize danışınız.

Devamı

Diğer uzmanlık alanları