İçeriğe geç
Doç. Dr. Deniz Can GüvenTıbbi Onkoloji Uzmanı

Uzmanlık Alanları02 / 10

Meme Kanseri

Erken Tanı, Kişiselleştirilmiş Tedavi ve Umut Veren Gelişmeler

Bu sayfada geçen moleküler belirteçler

  • HER2
  • Ki-67
  • HER2-Low
  • BRCA1
  • BRCA2
  • ER
  • PR

Meme kanseri, kadınlarda en sık görülen kanser türüdür. Günümüzde erken tanı yöntemlerinin gelişmesi ve tedavi seçeneklerinin çeşitlenmesi sayesinde meme kanseri, başarılı şekilde tedavi edilebilen kanserler arasında yer almaktadır. Birçok hastada tamamen iyileşme sağlanabilir; ileri evre hastalıkta ise modern tedaviler sayesinde yaşam süresi ve yaşam kalitesi önemli ölçüde artırılabilmektedir.

Her meme kanseri aynı değildir. Bu nedenle günümüzde tedavi planı yalnızca tümörün büyüklüğüne göre değil; tümörün biyolojik özellikleri, yayılım durumu, hastanın genel sağlık durumu ve kişisel beklentileri dikkate alınarak oluşturulmaktadır.

01

Meme Kanseri Nedir?

Meme kanseri, meme dokusundaki hücrelerin kontrolsüz şekilde çoğalması sonucu gelişir.

Hastalığın büyük kısmı süt kanallarından (duktal kanser), daha az bir kısmı ise süt bezlerinden (lobüler kanser) kaynaklanır.

Erken tanı sayesinde hastalık henüz memeyle sınırlıyken saptanabilir ve bu dönemde tedavi başarısı oldukça yüksektir.

02

Kimlerde Görülür?

Meme kanseri her yaşta görülebilse de özellikle 50 yaş sonrasında daha sık ortaya çıkar.

Riski artırabilecek faktörler arasında;

  • Kadın cinsiyet
  • İleri yaş
  • Ailede meme veya over kanseri öyküsü
  • BRCA1 veya BRCA2 gibi kalıtsal gen değişiklikleri
  • Obezite
  • Menopoza bağlı hormonal faktörler
  • Alkol tüketimi
  • Fiziksel hareketsizlik
  • Daha önce göğüs bölgesine radyoterapi alınmış olması

yer almaktadır.

Ancak meme kanseri gelişen kadınların önemli bir kısmında belirgin bir risk faktörü bulunmayabilir.

03

Belirtiler Nelerdir?

En sık görülen belirtiler şunlardır:

  • Memede ele gelen kitle
  • Meme şeklinde veya boyutunda değişiklik
  • Meme başında çekinti
  • Meme başından kanlı akıntı
  • Koltuk altında şişlik
  • Meme cildinde portakal kabuğu görünümü
  • Uzun süre devam eden meme ağrısı (daha nadir)

Bu bulguların çoğu iyi huylu hastalıklarda da görülebilir. Ancak yeni ortaya çıkan değişikliklerde mutlaka değerlendirme yapılmalıdır.

04

Meme Kanseri Nasıl Tanı Alır?

Tanıda ilk basamak ayrıntılı muayenedir.

Gerekli görüldüğünde;

  • Mamografi
  • Meme ultrasonografisi
  • Meme MR’ı

kullanılabilir.

Kesin tanı ise biyopsi ile konur.

Patoloji raporu yalnızca “kanser var” bilgisini vermez; aynı zamanda uygulanacak tedavinin temelini oluşturur.

05

Patoloji Neden Bu Kadar Önemlidir?

Tedavi planını belirleyen en önemli bilgiler patoloji raporunda yer alır.

Bunlardan en önemlileri;

  • Tümör tipi
  • Derecesi (Grade)
  • Östrojen reseptörü (ER)
  • Progesteron reseptörü (PR)
  • HER2 durumu
  • Ki-67 proliferasyon indeksi

gibi özelliklerdir.

Bu bilgiler sayesinde her hastaya en uygun tedavi seçilebilir.

06

Meme Kanseri Alt Tipleri

Meme kanseri tek bir hastalık değildir.

Biyolojik özelliklerine göre dört ana gruba ayrılır.

Hormon Reseptörü Pozitif (ER/PR Pozitif)

En sık görülen alt tiptir.

Bu hastalarda hormon tedavileri oldukça etkilidir.

Bazı hastalarda CDK4/6 inhibitörleri gibi yeni nesil hedefe yönelik tedaviler de kullanılabilir.

HER2 Pozitif

Eskiden daha agresif seyreden bu grup, günümüzde HER2’ye yönelik geliştirilen akıllı ilaçlar sayesinde en başarılı tedavi edilen meme kanseri alt tiplerinden biri hâline gelmiştir.

Triple Negatif Meme Kanseri

ER, PR ve HER2 negatif olan bu gruptur.

Son yıllarda immünoterapi ve antikor-ilaç konjugatları (ADC) sayesinde tedavi seçenekleri önemli ölçüde gelişmiştir.

HER2-Low

Son yıllarda tanımlanan bu grup, bazı yeni nesil antikor-ilaç konjugatlarından fayda görebilmektedir.

07

Evreleme

Tanı sonrasında hastalığın yaygınlığı değerlendirilir.

Bunun için;

  • Bilgisayarlı tomografi
  • PET-BT
  • Kemik sintigrafisi
  • Gerektiğinde MR

istenebilir.

Her hastada tüm görüntüleme yöntemlerinin yapılması gerekli değildir.

08

Tedavi Seçenekleri

Tedavi planı hastanın evresine göre değişmektedir.

Yöntemler

07 yöntem

Aşağıdaki yöntemler tek başına ya da birlikte kullanılabilir. Sıralama bir tedavi protokolü değil, seçeneklerin haritasıdır; hangisinin size uygun olduğu evre, patoloji ve moleküler test sonuçlarına göre belirlenir.

  1. 01

    Cerrahi

    Erken evre hastalarda temel tedavi yöntemidir.

    Memenin korunabildiği cerrahiler günümüzde birçok hastada uygulanabilmektedir.

  2. 02

    Radyoterapi

    Özellikle meme koruyucu cerrahi sonrasında önemli bir tedavi basamağıdır.

    Bazı hastalarda mastektomi sonrasında da önerilebilir.

  3. 03

    Kemoterapi

    Her meme kanseri hastasının kemoterapi alması gerekmez.

    Kemoterapi kararı;

    • tümörün biyolojisi,
    • lenf nodu durumu,
    • tümörün büyüklüğü,
    • nüks riski

    gibi faktörlere göre verilir.

    Bazı hastalarda kemoterapi ameliyat öncesinde (neoadjuvan), bazılarında ise ameliyat sonrasında (adjuvan) uygulanır.

  4. 04

    Endokrin (Hormon) Tedavisi

    ER ve PR pozitif hastalarda tedavinin temel taşlarından biridir.

    Genellikle 5-10 yıl kullanılabilir.

  5. 05

    Hedefe Yönelik Tedaviler

    HER2 pozitif hastalarda trastuzumab başta olmak üzere birçok etkili tedavi seçeneği bulunmaktadır.

    Bunun yanında;

    • CDK4/6 inhibitörleri
    • PARP inhibitörleri
    • PI3K inhibitörleri
    • AKT inhibitörleri

    uygun hastalarda kullanılabilmektedir.

  6. 06

    İmmünoterapi

    Özellikle bazı triple negatif meme kanserlerinde önemli fayda sağlayabilmektedir.

    Her hastada uygulanması gerekli değildir.

  7. 07

    Antikor-İlaç Konjugatları (ADC)

    Son yıllarda meme kanseri tedavisindeki en önemli gelişmelerden biridir.

    Bu ilaçlar kemoterapiyi doğrudan kanser hücresine ulaştırmayı hedefleyen yeni nesil tedavilerdir.

    Özellikle HER2 pozitif, HER2-low ve bazı hormon reseptörü pozitif hastalarda yaşam süresini uzatan önemli seçenekler arasına girmiştir.

09

Genetik Test Gerekli midir?

Bazı hastalarda kalıtsal yatkınlık araştırılması önerilebilir.

Özellikle;

  • Genç yaşta tanı
  • Aile öyküsü
  • Triple negatif hastalık
  • Erkek meme kanseri
  • Over kanseri öyküsü

varlığında BRCA ve diğer kalıtsal gen testleri gündeme gelebilir.

Bu testler yalnızca tedaviyi değil, aile bireylerinin takibini de etkileyebilir.

10

Takip Süreci

Tedavi tamamlandıktan sonra düzenli kontroller büyük önem taşır.

Takiplerde;

  • Muayene
  • Gerekli görüntülemeler
  • Mamografi
  • Tedaviye bağlı yan etkilerin değerlendirilmesi

planlanır.

Her kontrolde PET-BT çekilmesi gerekli değildir.

11

Güncel Gelişmeler

Son yıllarda meme kanseri tedavisinde önemli ilerlemeler yaşanmıştır.

  • Kişiselleştirilmiş tedavi yaklaşımları
  • Moleküler testlerin yaygınlaşması
  • Yeni nesil antikor-ilaç konjugatları
  • İmmünoterapi
  • CDK4/6 inhibitörleri
  • PARP inhibitörleri
  • Oral SERD tedavileri

birçok hastada daha başarılı sonuçlar elde edilmesini sağlamaktadır.

Benim yaklaşımım

Sayfanın geri kalanı literatür; bu bölüm hekimin kendi klinik duruşu.

Meme kanseri tedavisinde her hastanın farklı olduğunu düşünüyorum. Aynı evrede görünen iki hastanın bile tümör biyolojisi, tedaviye vereceği yanıt ve beklentileri birbirinden farklı olabilir.

Bu nedenle tedavi planını oluştururken yalnızca tümörün boyutunu değil; patoloji raporunu, hormon reseptörlerini, HER2 durumunu, moleküler özellikleri, hastanın yaşını, eşlik eden hastalıklarını ve yaşam hedeflerini birlikte değerlendiriyorum.

Tedavi sürecini genel cerrahi, radyasyon onkolojisi, radyoloji, patoloji, nükleer tıp, genetik ve gerektiğinde plastik cerrahi ekipleriyle multidisipliner olarak planlamaya önem veriyorum. Amacım, her hastama güncel bilimsel veriler ışığında en etkili tedaviyi sunarken yaşam kalitesini korumak ve tedavi sürecini birlikte, güven içinde yönetmektir.

Doç. Dr. Deniz Can Güven'in stüdyo portresi

Doç. Dr. Deniz Can Güven

Tıbbi Onkoloji Uzmanı · Hacettepe Üniversitesi Onkoloji Hastanesi

Sık sorulan sorular

Meme Kanseri hakkında en çok sorulan 6 soru. Genel sorular için SSS sayfasına bakabilirsiniz.

İkinci görüş

Elinizdeki raporlarla ne yapacağınıza birlikte karar verelim

Meme kanseri tanısı alan veya tedavi sürecine ilişkin ikinci görüş almak isteyen hastalar; patoloji raporları, görüntülemeleri ve önceki tedavi bilgileriyle birlikte değerlendirme için başvurabilir. Her hasta bireysel olarak ele alınır ve tedavi planı, güncel uluslararası kılavuzlar ile bilimsel kanıtlar doğrultusunda kişiye özel olarak oluşturulur.

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; hekim muayenesi, tanı ve tedavinin yerine geçmez. Kendi durumunuza özel kararlar için tedavinizi yürüten hekiminize danışınız.

Devamı

Diğer uzmanlık alanları